Kwaliteitscontroleur in laboratoriumjas inspecteert een verzegeld medicijnflesje naast een temperatuurlogger in een cleanroom

Wat is een GMP certificaat?

wpseoai ·

Een GMP-certificaat is een officieel document dat aantoont dat een bedrijf volgens Good Manufacturing Practice (goede productiepraktijken) werkt. Het bevestigt dat processen, hygiëne, documentatie en kwaliteitscontrole voldoen aan een vastgelegde norm of regelgeving. Een onafhankelijke instantie beoordeelt dit tijdens een audit.

Voor voedingsproducenten telt vooral dat een GMP-certificaat vaak door afnemers wordt gevraagd, terwijl het niet automatisch een wettelijke verplichting is. Hieronder leest u wie het certificaat afgeeft, hoe GMP zich verhoudt tot HACCP en hoe u het behaalt.

Wie geeft een GMP-certificaat af?

Een GMP-certificaat wordt afgegeven door een onafhankelijke certificatie-instelling, ook wel conformiteitsbeoordelingsinstantie genoemd. Het gaat om een geaccrediteerd auditbedrijf dat uw productieproces beoordeelt aan de hand van een specifiek normenkader. Overheidsinstanties houden toezicht, maar verstrekken zelf meestal geen commercieel certificaat.

Welke instantie u nodig hebt, hangt af van uw sector en van wat uw afnemers vragen. In de voedingssector werken veel bedrijven met certificatieschema’s zoals BRCGS Food Safety, IFS Food, FSSC 22000 of ISO 22000. Deze schema’s zijn normen die afnemers kunnen verlangen, maar ze zijn niet automatisch wettelijk verplicht.

Toezichthouders zoals het FAVV/AFSCA in België controleren daarnaast of u voldoet aan de wettelijke eisen voor voedselveiligheid. Dat toezicht staat los van een vrijwillig certificaat. Vraag uw klant dus altijd eerst welk schema hij verwacht.

Wat is het verschil tussen GMP, GMP+ en HACCP?

GMP beschrijft de algemene basisvoorwaarden voor hygiënisch en gecontroleerd produceren. HACCP is een systematische methode om voedselveiligheidsgevaren te analyseren en te beheersen. GMP+ is een afzonderlijk certificatieschema dat vooral in de diervoedersector wordt gebruikt. De drie vullen elkaar aan, maar zijn niet inwisselbaar.

Een overzicht van de kernverschillen:

  • GMP: de basis. Het gaat om hygiëne, onderhoud, personeel, documentatie en beheersing van het productieproces.
  • HACCP: een aanpak die gevaren analyseert en kritische controlepunten (CCP’s) met kritische limieten vastlegt. Voor levensmiddelenbedrijven is werken met HACCP-gebaseerde procedures een Europese verplichting, onder meer via Verordening (EG) nr. 852/2004.
  • GMP+: een certificatieschema voor de diervoederketen dat GMP-voorwaarden combineert met HACCP-principes.

In de praktijk vormen basisvoorwaardenprogramma’s (PRP’s) zoals hygiëne, reiniging en ongediertebeheersing het fundament waarop uw HACCP-plan rust. Een sterk GMP-fundament maakt uw HACCP-systeem dus eenvoudiger te beheren.

Welke eisen stelt GMP aan productie en verpakking?

GMP stelt eisen aan alles wat de kwaliteit en veiligheid van uw product kan beïnvloeden: gebouwen en apparatuur, hygiëne van personeel, grondstoffen, procesbeheersing, verpakkingsmaterialen, etikettering en documentatie. Alles moet aantoonbaar beheerst, vastgelegd en herleidbaar zijn.

De belangrijkste aandachtspunten voor productie en verpakking:

  • een schone, opgeruimde en goed onderhouden productieomgeving
  • personeel dat is opgeleid in hygiëne en de geldende procedures
  • beheersing van schadelijke organismen en ongedierte
  • verpakkingsmaterialen die geschikt zijn voor contact met levensmiddelen
  • correcte en leesbare etikettering, inclusief allergeneninformatie
  • traceerbaarheid van grondstof tot eindproduct, zoals Verordening (EG) nr. 178/2002 beschrijft

Houd er rekening mee dat de exacte eisen verschillen per norm en per productcategorie. Raadpleeg altijd de actuele tekst van het schema waarvoor u zich certificeert.

Hoe toon je temperatuurcontrole aan tijdens een GMP-audit?

U toont temperatuurcontrole aan met betrouwbare, doorlopende metingen, vastgelegd in gedocumenteerde registraties. Auditors willen zien dat u kritische temperaturen bewaakt, afwijkingen detecteert en corrigerende maatregelen neemt. Meetdata zonder context of zonder aantoonbaar gekalibreerde instrumenten overtuigen zelden.

Auditors letten doorgaans op de volgende elementen:

  • Meetpunten en frequentie: waar en hoe vaak meet u in opslag, productie en transport?
  • Kalibratie: is uw meetinstrument vergeleken met een referentie en is dat gedocumenteerd?
  • Registratie: zijn uw gegevens volledig, leesbaar en terug te vinden voor rapportage en audits?
  • Afwijkingenbeheer: wat doet u bij een overschrijding en hoe legt u dat vast?

Houd ook de begrippen uit elkaar. Validatie toont aan dat een beheersmaatregel geschikt is voor het beoogde doel. Verificatie onderzoekt of de maatregel in de praktijk werkt. Kalibratie vergelijkt een meetinstrument met een referentie. Auditors kunnen naar alle drie vragen.

Voor diepvriesproducten gelden bovendien aparte regels voor temperatuurmonitoring in vervoermiddelen en opslagruimten, zoals Verordening (EG) nr. 37/2005 beschrijft. Controleer wat voor uw situatie van toepassing is.

Hoe krijg je een GMP-certificaat in 5 stappen?

U behaalt een GMP-certificaat door te kiezen welk schema uw afnemers verwachten, een gap-analyse uit te voeren, uw systeem te implementeren, een certificatie-instelling te kiezen en de audit te doorlopen. Een goede voorbereiding bepaalt grotendeels hoe vlot dat verloopt.

  1. Bepaal het juiste schema. Overleg met uw afnemers welke norm zij vragen en welke bij uw sector past.
  2. Voer een gap-analyse uit. Vergelijk uw huidige werkwijze met de eisen van de norm en breng tekortkomingen in kaart.
  3. Implementeer en documenteer. Pas procedures aan, train uw medewerkers en leg alles vast, inclusief uw HACCP-plan en basisvoorwaardenprogramma’s.
  4. Kies een certificatie-instelling. Vraag offertes aan bij geaccrediteerde instanties en plan de audit.
  5. Doorloop de audit en herstel afwijkingen. De auditor beoordeelt uw systeem ter plaatse. Eventuele afwijkingen lost u binnen de afgesproken termijn op, waarna het certificaat wordt toegekend.

Een interne audit vóór de officiële audit helpt u om verrassingen te vermijden.

Hoe lang is een GMP-certificaat geldig?

De geldigheid van een GMP-certificaat verschilt per schema en certificatie-instelling. Vaak geldt een termijn van één tot drie jaar, met jaarlijkse of regelmatige hertoetsing. Controleer de geldigheidsduur altijd in de voorwaarden van uw specifieke norm en op het certificaat zelf.

Een certificaat is geen eenmalige prestatie. Om het geldig te houden, moet u uw systeem actief onderhouden. Denk aan periodieke interne audits, bijgewerkte documentatie, opgeleid personeel en aantoonbare opvolging van afwijkingen. Bij ingrijpende wijzigingen in uw proces, product of locatie kan een extra beoordeling nodig zijn.

Plan uw hercertificering tijdig. Een lopende auditcyclus voorkomt dat uw certificaat verloopt en dat afnemers uw status in vraag stellen.

Hoe Innolabel helpt met temperatuurbewijs voor GMP

Een GMP-audit staat of valt met betrouwbare, aantoonbare data. Innolabel levert monitoringoplossingen die u helpen om temperatuur en vochtigheid te bewaken en te registreren, zodat u uw gegevens beter kunt onderbouwen tijdens audits. Op de pagina voor voeding en catering leest u hoe dit in de praktijk werkt.

Concreet biedt Innolabel onder meer:

  • temperatuurlabels en dataloggers voor maaltijdboxen, voedseltransport, gekoelde vitrines en koelkasten
  • de InnoTrack realtime logger, die gegevens in de cloud opslaat en u bij een overschrijding een sms of e-mail stuurt
  • gedetailleerde registratie die helpt bij rapportage en audits
  • één aanspreekpunt, met oplossingen van meerdere internationale fabrikanten

Innolabel werkt projectgebonden: eerst luisteren naar uw situatie, daarna een plan van aanpak op maat. Bekijk het productenoverzicht voor een eerste indruk. Wilt u bespreken welke aanpak bij uw audit past? Neem contact op, dan denken wij graag met u mee.

Veelgestelde vragen

Is een GMP-certificaat wettelijk verplicht voor mijn voedingsbedrijf?

Nee, een GMP-certificaat zelf is niet automatisch wettelijk verplicht. Wel moet u als levensmiddelenbedrijf voldoen aan de Europese wetgeving, zoals het werken met HACCP-gebaseerde procedures volgens Verordening (EG) nr. 852/2004. Vaak eisen afnemers of retailers een gecertificeerd schema (zoals BRCGS, IFS of FSSC 22000), waardoor certificering in de praktijk toch noodzakelijk kan zijn om zaken te blijven doen.

Wat is een gap-analyse en hoe voer ik die zelf uit?

Een gap-analyse vergelijkt uw huidige werkwijze punt voor punt met de eisen van het gekozen schema. Neem de normtekst als checklist, loop uw productielocatie en documentatie door en noteer per eis of u voldoet, gedeeltelijk voldoet of niet voldoet. Maak van de tekortkomingen een actieplan met verantwoordelijken en deadlines, zodat u gericht kunt voorbereiden op de officiële audit.

Wat kost een GMP-certificering en waar hangt de prijs van af?

De kosten verschillen sterk per schema, bedrijfsgrootte, aantal locaties en complexiteit van uw processen. Daarnaast speelt mee hoeveel auditdagen de certificatie-instelling nodig heeft en of u externe hulp inschakelt voor de implementatie. Vraag daarom offertes aan bij meerdere geaccrediteerde instanties en vergelijk niet alleen de prijs, maar ook wat er is inbegrepen, zoals hercertificering en opvolgaudits.

Wat gebeurt er als de auditor afwijkingen vaststelt tijdens de audit?

Afwijkingen betekenen niet automatisch dat u het certificaat niet krijgt. U ontvangt een rapport met de bevindingen en moet binnen de afgesproken termijn corrigerende maatregelen nemen en die aantoonbaar documenteren. Bij ernstige (kritieke) afwijkingen kan een extra audit nodig zijn voordat het certificaat wordt toegekend. Een interne audit vooraf helpt om dit risico te beperken.

Welke temperatuurgegevens moet ik bewaren voor een audit en hoe lang?

Bewaar alle registraties van kritische metingen in opslag, productie en transport, inclusief meetfrequentie, kalibratiecertificaten, afwijkingen en genomen corrigerende maatregelen. De exacte bewaartermijn hangt af van het schema, de wetgeving en uw producten (bijvoorbeeld de houdbaarheidstermijn). Controleer dit in uw norm en stem het af met uw certificatie-instelling; digitale opslag in de cloud maakt terugvinden tijdens een audit een stuk eenvoudiger.

Hoe vaak moet ik mijn temperatuurmeters kalibreren?

Er is geen universele frequentie: die bepaalt u op basis van het schema, de specificaties van de fabrikant en het risico van uw proces. Veel bedrijven kalibreren minimaal jaarlijks en vaker bij kritische meetpunten of na een schok, defect of verdachte afwijking. Leg de gekozen frequentie vast in uw procedures en bewaar elk kalibratiecertificaat, zodat u het de auditor kunt tonen.

Kan ik van een eenvoudig schema doorgroeien naar een uitgebreider certificaat?

Ja, dat is gebruikelijk. Veel bedrijven starten met een sterk GMP- en HACCP-fundament en stappen later over naar een schema zoals IFS Food, BRCGS of FSSC 22000 wanneer een afnemer daarom vraagt. Omdat basisvoorwaardenprogramma’s, documentatie en traceerbaarheid grotendeels overlappen, hoeft u meestal niet helemaal opnieuw te beginnen. Doe wel opnieuw een gap-analyse voor de extra eisen van het nieuwe schema.

Gerelateerde artikelen

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.